Steun ons en help Nederland vooruit

woensdag 25 november 2020

Zorg voor Inwoners Staat Onder Druk

Het gemeentebestuur van Castricum heeft allerlei bezuinigingen op de begroting voor 2021 gezet.
Het zijn vooral bezuinigingen op het ‘sociaal domein’. Wij, de fracties van GroenLinks, D66, de
PvdA en de fractie Husslage, zijn hier niet blij mee en ook niet met de manier waarop dit is gedaan.
Het was al veel eerder duidelijk dat er een begrotingstekort zou ontstaan. Het college van B en W
heeft een snel onderzoek laten doen naar hoe er op het sociaal domein bezuinigd kon worden. Er
zijn 17 maatregelen voor de korte termijn voorgesteld. Die zijn vooral financieel bekeken. De grote
gevolgen voor onze inwoners worden aanzienlijk minder belicht. Het sociale gezicht van Castricum
loopt hiermee een flinke deuk op. Het college zegt de gemeenteraad serieus te nemen, maar het
bedrag van 1,5 miljoen aan bezuinigingen is zonder overleg in de begroting gezet. Daarmee heeft
het college aangegeven geen raadscollege meer te zijn. Onze vier partijen hebben in 12 moties
aangegeven hoe het beter kan. Wij wilden daarmee de ergste pijn wegnemen die de bezuinigingen
bij inwoners gaan veroorzaken.

In het ‘sociaal domein’ regelt de gemeente Castricum allerlei zaken rond werk, participatie
en zelfredzaamheid, zorg en jeugd. De voorgenomen bezuinigingen raken de inwoners direct. Het
gaat om het strenger beoordelen van- en korten op het Persoonsgebonden Budget (PGB). Vooral
mensen met meervoudig gehandicapte kinderen kunnen hiervan de dupe worden. Ook worden
mensen die men nu respectloos “dure cliënten” noemt, strenger beoordeeld. Dit zijn de meest
kwetsbare mensen in de gemeente. Het college wil hulp bij dyslexie voor kinderen boven de 12 jaar
niet meer vergoeden en verwijst naar de scholen voor het betalen van de rekening. En de scholen
wijzen naar de gemeente. Maar de gemeente kan pas stoppen met deze hulp als een nieuwe wet
hierover duidelijkheid schept. Eerder stoppen is kortzichtig, want dan komen deze jongeren snel in
andere- en waarschijnlijk grotere problemen.

Een laatste voorbeeld van de voorgenomen bezuinigingen is dat het college wil dat vrijwilligers die al
bij cliënten thuis komen, voor 10 euro per uur huishoudelijk werk gaan doen. Er wordt geen rekening
mee gehouden dat dit arbeidsverdringing is, want het normale tarief is 12,50 per uur. Het is ook
maar de vraag of vrijwilligers dit willen doen. Wij vragen ons sterk af of de maatregelen hoe dan ook
tot bezuinigingen gaan leiden. Het kan goed zijn dat cliënten bezwaar gaan maken of naar de rechter
stappen. Ook dat kost de gemeente veel geld.

Op 12 november 2020 stemde de gemeenteraad over de begroting. Wij hebben tegen de begroting
gestemd. Tot bijna ieders verrassing waren er nog een paar partijen die ook tegen stemden. Hún
bezwaar was dat er te weinig bezuinigd wordt op de ambtelijke organisatie. De BUCH-organisatie is al
bezig met verbeteringen. Op 19 november 2020 sprak het college echter uit dat men tegemoet komt
aan deze eisen. De partijen die hier een punt van maakten waren hier tevreden mee. Die partijen
hebben zich in laten pakken. Wij hebben om een budget van 450.000 euro gevraagd om 7 van de 17
bezuinigingsmaatregelen in het sociaal domein minder hard te laten aankomen. Het college kwam
ons hierin niet tegemoet. Daarom hebben wij weer tegen de begroting moeten stemmen. En nu
waren wij in de minderheid.

Wij vinden dat er te snel aan bezuinigen wordt gedacht. De tekorten voor volgend jaar hadden
eenvoudig gedekt kunnen worden uit de bestemmingsreserve voor het sociaal domein. Helaas is de
5,4 miljoen euro die daarin zat leeggehaald en in de Algemene Reserve geplaatst. Wij waren daar in
2019 fel tegen, omdat wij terecht veel risico’s zagen voor de toekomst. De argumentatie van andere
partijen was dat altijd uit de Algemene Reserve geput kon worden als dat voor het Sociaal domein
nodig was. Nu daar om gevraagd wordt, blijkt dat dat toch niet de bedoeling is van de partijen die de
bestemmingsreserve sociaal domein leeghaalden.

Heel veel gemeenten hebben nu grote financiële problemen. Er zijn veel taken bijgekomen. Door
corona zal de eenzaamheid onder ouderen verergeren en de hulpvraag voor sociale voorzieningen
toenemen. De doelen voor verandering van het sociaal domein worden niet gehaald. Er komt te
weinig geld van het Rijk. Het Rijk weet dit. En ondertussen zijn in een aantal gemeenten de eerste
wethouders al opgestapt, en zijn er al colleges over gevallen.
Wij vinden het goed dat veel gemeenten, waaronder Castricum, via de VNG aan de regering hebben
laten weten dat de budgetten voor het sociaal domein te karig zijn. Niet de gemeenten moeten dit
probleem oplossen, maar het Rijk. Ook de Provincie NH staat achter de gemeenten, zo schrijft men in
een brief die in augustus 2020 naar de minister is gestuurd. Voordat de gemeente schade aanricht
met onverantwoorde bezuinigingen, moet men dus eerst afwachten wat het Rijk doet met alle
protesten en verzoeken vanuit de Gemeenten, de VNG, de Provincie en de samenleving over die
budgetten.

Namens de fracties van GroenLinks, D66, PvdA en de fractie Husslage,
Hannie Lutke Schipholt, Mariska El Ouni, Ada Greuter en Marjo Husslage